Skrzypienie zawieszenia – powody, rozwiązania, niebezpieczeństwa, ceny wymiany

Co skrzypi w zawieszeniu samochodu?

W zawieszeniu auta skrzypieć mogą następujące podzespoły:

• Sworznie wahaczy;

• Tuleje metalowo – gumowe, tak zwane silentblocki;

• Amortyzatory;

• Łączniki stabilizatora i gumy stabilizatora.

Wszystkie powyższe podzespoły są wykorzystywane w każdym zawieszeniu, stosowanym w autach osobowych, bez względu na wielkość samochodu, przynależność do określonego autosegmentu, a także napęd ( benzynowy, diesla, hybrydowy czy elektryczny).

Źródło: Mercedes-Benz

Czy skrzypienie zawieszenia to domena tylko starszych samochodów?

Nie. Może pojawić się również w nowym samochodzie, który ma dopiero kilka lat. Zjawisko to jest to zależne od wielu czynników.

Źródło: Photo by Joshua Vialdores on Unsplash

Dlaczego skrzypią uszkodzone sworznie wahaczy?

Sworznie wahaczy to część składowa wahaczy, najważniejszych części zawieszenia samochodowego, które prowadzą koło auta.

Sworznie wahaczy to przeguby kulowe/przeguby kuliste, które pracują w smarze. Są one pokryte warstwą smaru. Od zewnątrz chroni je specjalna gumowa osłona. Zapewniają połączenie między wahaczem a zwrotnicą koła, albo między wahaczem a tylną belką skrętną. To najczęstsze zastosowania sworzni wahaczy, albowiem jest wiele rodzajów budowy zawieszenia. W każdym z nich sworznie dbają o odpowiednie, mocne i równocześnie częściowo ruchome połączenie pomiędzy wahaczem a zwrotnicą, tylną belką itd.

Źródło: Mercedes-Benz

Sworznie skrzypią wtedy, gdy doszło do ich uszkodzenia mechanicznego (uszkodzenia/zużycia samego przegubu kulowego/kulistego), skrzypią też wtedy, gdy doszło do uszkodzenia gumowej osłony przegubu. Może ona ulec zniszczeniu na skutek starzenia się gumy albo mechanicznego uszkodzenia. Może ją też zniszczyć ostry kamień. W przypadku utraty szczelności przez osłonę, do wnętrza przegubu dostaje się wilgoć i zanieczyszczenia, w tym kurz i piasek. Z przegubu wycieka smar. Wszystkie wymienione czynniki powodują, że zwiększa się temperatura pracy przegubu, a on sam koroduje i ulega zatarciu.

Źródło: Michał Lisiak

Uszkodzenie sworznia wahacza jest skrajnie niebezpieczne. Może dojść do zerwania sworznia i do nienaturalnego wykrzywienia koła, a nawet do złożenia koła. Jeśli w aucie jest uszkodzony sworzeń, należy unikać jazdy po dziurawych drogach i jazdy z dużą prędkością. To oczywiste, że należy jak najszybciej dokonać naprawy.

Dlaczego skrzypią uszkodzone tuleje metalowo – gumowe?

Tuleje metalowo–gumowe (silent blocki, tuleje zawieszenia) to kolejne części składowe wahaczy. Jak już wyjaśniliśmy wcześniej, wahacze prowadzą koła samochodu i w dużym uproszczeniu, mocują koła do podwozia auta (ramy/płyty podłogowej).

Tuleje metalowo–gumowe są wyprodukowane z twardej gumy. Wewnątrz każdej z nich znajduje się metalowy wałek. Dzięki tulejom, wahacz może zostać zamocowany do płyty podłogowej lub ramy. Guma, z której wykonana jest tuleja, neutralizuje drgania, wycisza i pozwala też na delikatny ruch wahacza, kiedy koło się porusza w trakcie jazdy.

Źródło: Michał Lisiak

Tuleje skrzypią zazwyczaj wtedy, gdy guma, z której są wykonane, bardzo mocno się zestarzała i zaczęła się kruszyć. Im bardziej guma się wykruszy, tym gorzej samochód się prowadzi. Wszystko przez to, że luz na tulei powoduje, że wahacz porusza się w trakcie jazdy. A to wpływa na niekontrolowany ruch kół, wymagający ciągłych korekt ze strony kierowcy.

Uszkodzenie tulei metalowo–gumowych jest niebezpieczne, choć z pewnością nie tak bardzo, jak zużycie sworzni wahacza. Przez pewien czas można jeździć z uszkodzonymi tulejami, choć najwyżej kilka tygodni spokojnej jazdy, do czasu znalezienia wolnego terminu w warsztacie samochodowym i zakupu części zamiennych.

Dlaczego skrzypią uszkodzone amortyzatory?

Amortyzatory dbają o to, aby koła auta miały stały kontakt z nawierzchnią drogi. Poza tym w pewnym stopniu neutralizują one również drgania, jakie powstają w trakcie jazdy. Dlaczego skrzypią? Najgorsza sytuacja jest, gdy dochodzi do wycieku oleju (z amortyzatora olejowego) albo gazu (z amortyzatora gazowego), co sprawia, że całkowicie traci on swoje właściwości i trzeba go wymienić. Wycieki oleju lub gazu powodują, że amortyzator nie pracuje we właściwy sposób (brak smarowania w środku), traci możliwość „odbijania” koła i skrzypi. Powodem skrzypienia mogą być zużyte (stwardniałe) poduszki przy górnym mocowaniu amortyzatora lub uszkodzone osłony gumowe.

Jazda z uszkodzonymi amortyzatorami jest niebezpieczna, gdyż wydłuża się droga hamowania, auto jest podatne na boczne podmuchy wiatru i z racji częściowej utraty przyczepności może łatwiej wpaść w poślizg.

Dlaczego skrzypią uszkodzone łączniki stabilizatora i gumy stabilizatora?

Łączniki stabilizatora zwiększają stabilność samochodu w trakcie jazdy po łukach i zakrętach. Najczęstsze powody ich skrzypienia to: zatarcie przegubów kulistych wewnątrz łączników, ich mechaniczne uszkodzenie, utrata szczelności przez gumę, która chroni przeguby i związane z tym dalsze uszkodzenia (wycieki smaru, dostawanie się do wnętrza wilgoci i zanieczyszczeń, powodujących korozję). Gumy stabilizatora najczęściej skrzypią, kiedy dojdzie do stwardnienia i zestarzenia się materiału.

Awaria łączników stabilizatora i gum nie jest przesadnie groźna, jednak auto może się nieodpowiednio zachować w trakcie jazdy po zakręcie.

Jak sprawdzić, który element zawieszenia skrzypi?

Najlepszy, sprawdzony sposób to wizyta w Stacji Kontroli Pojazdów. Szarpaki, jakie znajdują się w Stacji Kontroli Pojazdów, to najlepsze miejsce do sprawdzenia stanu zawieszenia.

Diagności w większości SKP sprawdzają zawieszenie za niewielką opłatą, a niekiedy za darmo, jeśli ktoś jest stałym klientem danej stacji.

Źródło: Photo by Greg Rosenke on Unsplash

Jak naprawić skrzypiące zawieszenie?

Jedyny sposób naprawy to wymiana uszkodzonych elementów zawieszenia na nowe.

Czym smarować skrzypiące zawieszenie?

Skrzypiącego zawieszenia się nie smaruje. To tak, jakby ktoś złamaną rękę smarował kremem do skóry.

Jedyna sytuacja, w której można zastosować smar silikonowy, to stare gumowe osłony amortyzatora, które stwardniały i trą.

Ile może kosztować naprawa skrzypiącego zawieszenia?

Wymiana wahacza:

• Koszt nowego wahacza od 150 do 1500 zł, w zależności od rodzaju i wielkości, czasami aluminiowe, dolne, do aut premium są droższe;

• Koszt nowego amortyzatora od 70 do 250 zł, amortyzatory do aut premium i z regulacją siły tłumienia mogą kosztować nawet 1000 zł;

• Koszt nowych tulei wahacza – do 20 do 100 zł, ich montaż w wahaczu od 150 do 300 zł;

• Koszt nowego łącznika stabilizatora – od 20 do 200 zł.

• Montaż nowego wahacza – zazwyczaj kosztuje od 70 do 150 zł.

Michał Lisiak